rozdział pracy dyplomowej
Aktywność fizyczna odgrywa bardzo ważną rolę nie tylko w zapobieganiu, ale również w leczeniu otyłości. W naszej populacji na jedną trzecią zmienności w ilości tkanki tłuszczowej wpływają czynniki genetyczne, a w dwóch trzecich dodatni bilans energetyczny. Większość dzieci z nadwagą zapewne je za dużo, natomiast inne mają za mało ruchu, a normalna dieta jest dla nich nadto bogata. Między zdrowymi nastolatkami – mocno wysportowanymi, a tymi którzy prowadzą siedzący tryb życia istnieje duża różnica wydatku energetycznego. Sięga ona średnio 1500 kcal/dobę u chłopców, u dziewcząt 1000 kcal/dobę [1]. Należy zaznaczyć, że aktywność fizyczna to nie tylko uprawianie jakiejś dyscypliny sportu, współzawodnictwa, ale przede wszystkim unikanie bezruchu.
Siedzący tryb życia zarówno dzieci jak i młodzieży, którego przyczyny fizyczne, psychologiczne, no i oczywiście społeczne są w dalszym ciągu przedmiotem badań, jest takim samym dużym problemem jak niechęć do gimnastyki i wysiłku fizycznego [2].
Warunki życia w których przyszło nam żyć sprzyjają bezruchowi już od najmłodszych lat. Dzieci, a później młodzież nie przejawiają chęci do ruchu z powodu innego trybu życia. W porównaniu z pokoleniem ich rodziców ruszają się dużo mniej.
Prawdą jest to że [3]:
- najmniej ruszają się dzieci otyłe
- głównym czynnikiem ryzyka otyłości jest czas spędzany zarówno przy komputerze jak i telewizji. Niezdrowe jest też picie napojów gazowanych i podjadanie między posiłkami połączone z niewielką aktywnością fizyczną
- czynnik, który zwiększa ryzyko otyłości to umieszczenie telewizora w pokoju dziecka od bardzo wczesnych lat życia dziecka
- zachęcanie dzieci do aktywności fizycznej od najmłodszych lat, oraz nacisk na zajęcia ruchowe to czynniki zmniejszające stopień ryzyka otyłości
Zwiększona aktywność fizyczna jest w dużej mierze sposobem zarówno zapobiegania jak i leczenia otyłości. Przyjęto normy, które wskazują, iż stosunek energii wydatkowanej na pracę mięśniową do energii dostarczanej dziennie z pożywieniem, winna wynosić 1:3. Przy założeniu, że spożycie dzienne utrzymywane jest na poziomie około 2100 kcal, to powinniśmy spalać około 700 kcal dziennie. Natomiast średnie dobowe wydatki
energetyczne na pracę mięśniową kształtują się na poziomie 300 kcal. Mianowicie, wspomniany powyżej stosunek wynosi 1:7. Tak więc przy utrzymaniu dziennego spożycia na poziomie 2100 kcal ; dobowy wydatek energetyczny na pracę mięśniową powinien być zwiększony z 300 do 700 kcal. Można to osiągnąć ćwicząc 45-60 minut dziennie [4].
Aktywność fizyczną osoby odchudzającej się dzielimy na:
- codzienną
- planowaną
Codzienną aktywnością ruchową jest forma ruchu wykonywana codziennie. Są to wszelkiego rodzaju prace domowe, spacery, zabawy z kolegami na świeżym powietrzu[5].
Planowana aktywność ruchowa jest dodatkową aktywnością ruchową organizowaną zarówno przez szkołę, klub sportowy jak i samego siebie [6].
Planowaną aktywność ruchową dzielimy na :
- realizowaną w ramach lekcji wychowania fizycznego
- pozalekcyjną, wykonywaną dobrowolnie w czasie wolnym od zajęć szkolnych
Przy podjęciu zwiększonej aktywności ruchowej należy skonsultować się z lekarzem.
Najlepsze formy ruchu to[7]:
- szybki marsz
- marszobieg
- jazda na rowerze
- bieg
- pływanie
- gry zespołowe
- taniec
- bieg na nartach
Marsze i biegi to najlepsze formy ruchu, ponieważ nie wymagają specjalistycznych urządzeń i sprzętu, a przede wszystkim odbywają się na świeżym powietrzu.
Jazdę na rowerze zaleca się głównie osobom z zaburzeniami statystycznymi w obrębie stawów kolanowych i stóp. Rower utrzymuje ciężar jadącej osoby odciążając nogi i biodra.
Pływanie i różnego rodzaju ćwiczenia w wodzie bardzo dobrze wpływają na kręgosłup ale i skutecznie odchudzają. Można przy nich zapomnieć o zmęczeniu i wysiłku.
Planowana aktywność ruchowa to w głównej mierze lekcje wychowania fizycznego, które nakładają obowiązek gimnastyki po kilka godzin w tygodniu dla wszystkich uczniów no i są prowadzone przez fachowców w tej dziedzinie. Mimo, iż młodzież ma możliwość pogłębiania swoich umiejętności ruchowych oraz nauki nowych, a co za tym idzie wyżycia się i zadowolenia, to aż jedna trzecia uczniów, którzy mają nadwagę nie bierze udziału regularnie w zajęciach wychowania fizycznego, a z tego 2 % ma na stałe zwolnienie [8].
Bardzo ważne są też ćwiczenia w domu, których zaletą jest intymność. Nie ma wówczas żadnych ograniczeń jeżeli chodzi o czas ich trwania, czy porę dnia. Wykonywać je można również bez względu na pogodę i porę roku. W zwalczaniu otyłości najlepsze rezultaty daje systematyczna i długotrwała gimnastyka. Aktywność fizyczna połączona ze zdrowym żywieniem jest jedną z podstawowych i najważniejszych potrzeb każdego człowieka.
[1] Tounian P (Red. ): Otyłość dzieci, PZWL Warszawa 2008, s. 124.
[2] Wieczorek – Chełmińska Z, Zasady żywienia i dietetyka stosowana. PZWL Warszawa, 2007, s. 38-44.
[3] Ibidem s. 125.
[4] Oblacińska A i Weker H : Profilaktyka otyłości u dzieci i młodzieży od urodzenia do dorosłości. Wyd. Hel- Med., Kraków 2008, s.123.
[5] Ibidem s. 124.
[6] Ibidem s. 125.
[7] Oblacińska A i Weker H : Profilaktyka…. s.127-129.
[8] Oblacińska A i Weker H : Profilaktyka otyłości u dzieci i młodzieży od urodzenia do dorosłości. Wyd. Hel-Med., Kraków 2008, s. 125.
Więcej prac dyplomowych z pedagogiki znajdziecie w serwisie prace magisterskie z pedagogiki. W ofercie kilkaset prac licencjackich i magisterskich z zakresu pedagogiki.