Metafora jest wyrażeniem, w którym słowa obce sobie znaczeniowo, pozostając w związkach składniowej zależności, uzyskują nowe znaczenie. [Encyklopedia Popularna PWN, sp. zoo, Warszawa 1997]
Według Jose Ortega y Gassetta metafora jest środkiem wyrazu, pozwalająca urojeniom wychodzić z rzeczywistości. Jest ona zarówno narzędziem do pracy umysłowej jak i formą naukowego myślenia. Ortega mówi, że „Poezja jest metaforą, natomiast nauka metafor nie używa i nic więcej.” [Jose Ortega y Gasset : Dehumanizacja sztuki i inne eseje, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza S.A., Warszawa 1996, s.144] W nauce metafora spełnia jedynie funkcję pomocniczą i kojarzy się ona raczej z poezją gdzie pełni pierwszoplanową rolę. W nauce metafora ma różne stopnie użyteczności. Badacz odkrywający nowe zjawisko formułując dla niego pojęcie musi znaleźć mu nazwę. W związku z tym, że nowa nazwa nie kojarzyłaby się innym ludziom z jakimkolwiek znaczeniem musi użyć istniejących zasobów języka. Z całego zasobu słownictwa wybiera pojecie, którego znaczenie musi być podobne do nowej nazwy i w ten sposób nowe słowo nabiera nowego znaczenia dzięki staremu, którego jednocześnie nie traci. Tak w skrócie powstaje metafora, która jest transpozycją nazwy. Istnieją bowiem tez transpozycje nazw, które nie są metaforami. W tym przypadku określone słowo nabiera nowego znaczenia, tracąc jednocześnie swe znaczenie pierwotne. Metafory jednak w naszej wiedzy mają też inne głębsze zastosowania „Potrzebujemy ich nie tylko po to aby przekazać innym nasze myśli za pomocą słów w sposób zrozumiały, są one również niezbędne w naszej pracy umysłowej, zwłaszcza wtedy, kiedy myślimy o pewnych trudnych sprawach.” [tamże, s.148] Metafora oprócz tego więc, że jest środkiem ekspresji, ma też zastosowanie w rozumowaniu. Człowiekowi nie zawsze jest łatwo myśleć o pewnych rzeczach, gdyż nie wszystkie ukazują się jako wyraźne i odrębne pojęcia i nie wszystkie dają w umyśle ludzkim jasny i wyraźny obraz. Umysł ludzki musi również myśleć o rzeczach skomplikowanych i trudniej uchwytnych.
Ortega mówi tu iż „Metafora jest metodą intelektualnego działania pozwalająca nam na uchwycenie i zrozumienie tego co znajduje się poza obrębem naszych możliwości pojęciowych.” [Jose Ortega y Gasset: Dehumanizacja sztuki i inne eseje, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza S.A., Warszawa 1996, s. 149] Nie znaczy to jednak, że za jej pomocą człowiek może przekroczyć krańce swoich zdolności umysłowych. Metafora wyraża swoje największe piękno w estetyce, dlatego ludzie nie zawsze zdają sobie z tego sprawę, że metafora jest prawdą i wiedzą o rzeczywistości. W związku z tym poezja w jednym ze swych wymiarów jest działalnością badawczą, która pozwala odkrywać zjawiska pozytywne, podobne do tych, które odkrywa nauka. Jednak myślenie metaforyczne według Ortegi służy nauce w sposób różny, a nawet odwrotny w porównaniu do tego czego oczekuje człowiek od niej w poezji. Poezja bowiem korzysta z podobieństwa między rzeczami, by fałszywie stwierdzać ich pełną identyczność. Piękno przenośni zaczyna się wtedy, gdy metafora przestaje być prawdą, ale nie byłoby również metafory bez rzeczywistych podobieństw.
W każdej metaforze istnieje naukowa tożsamość pomiędzy składnikami porównywalnych rzeczy. W nauce metaforę używa się wychodząc od pełnej identyczności dwóch przedmiotów wiedząc, że jest fałszywa aby oddzielić tę jedna jej część, która jest prawdziwa. W nauce inaczej niż w poezji metafora dąży od całości do części, ujawnia ona swą pełną tożsamość, a następnie jej zaprzecza i pozostawia resztę. Ortega wyraża pogląd, iż „Metafory są czymś w rodzaju kombinowanych ideogramów, które umożliwiają odrębne istnienie trudniej uchwytnym rzeczom abstrakcyjnym.” [tamże, s.154] Używanie metafor staje się nieuniknione wówczas, gdy bardziej oddalamy się w myśleniu od rzeczy, którymi manipulujemy w życiu codziennym.
Wiele gotowych prac z zakresu kulturoznawstwa znajdziecie w serwisie gotowe prace z kulturoznawstwa. Różnorodne tematy prac - doskonała inspiracja do napisania własnej pracy.