Właściwość mutacji kulturowych polega na różniczkowaniu się kultur w dwóch kierunkach: przeszłości i przyszłości niejednocześnie. Rezultatem takiego różniczkowania są kultury różne w zależności od tego czy będą one zmutowane przez przeszłość, teraźniejszość czy przyszłość.
Kultury zmutowane przez przeszłość dokonują różniczkowania w kierunku przeszłym. Społeczeństwa tych kultur według Margaret Mead chcą żyć jak ich przodkowie. Z kolei przyjmuje się, że kultury zmutowane przez przyszłość to kultury dokonujące różniczkowania w kierunku przyszłości nazywa się kulturami futurystycznymi. Społeczeństwa tych kultur planują i programują główne zmiany. Taka kulturą jest kultura amerykańska, o której T Hall pisze „Amerykańska wizja przyszłości związana jest z naszym widzeniem przyszłości. Tradycja odgrywa w amerykańskiej kulturze ograniczona rolę. Toteż gdy spoglądamy wstecz, rzadko czynimy to dla samej przyjemności kontaktowania się z przeszłością, lecz raczej by oszacować szansę przyszłego powodzenia.” [J. Bańka: Eurorecentywizm czyli droga Europy do wspólnotowej teraźniejszości narodów, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2002r., s.114]
Kultury zmutowane przez teraźniejszość Józef Bańka nazywa kulturami recentywistycznymi. W definiowaniu kultury recentywistycznej uwzględnia się głównie te kultury, które zaniechały różniczkowania w dwóch kierunkach równocześnie, w których człowiek mierzy swoje istnienie realne. Według Margaret Mead społeczeństwa tych kultur nazywane są konfiguratywnymi to jest takimi, które zainteresowane są tylko swoja współczesnością.
Wyraźny wpływ na zmianę formy egzystencji jednej kultury na inną jest możliwy tylko dzięki uchwyceniu kierunku ekspansji. Józef Bańka twierdzi, że obecnie można wyróżnić dwa kierunki ekspansji w teraźniejszość: kierunek amerykański i europejski.
Rozpatrując kierunek ekspansji kultury amerykańskiej w teraźniejszość należy uwzględnić iż polityka amerykańska doskonale umiała łączyć w jedno dotychczas skłócone wartości takie jak rozum, który był podstawa nowoczesnej cywilizacji i godność, która była zalążkiem konsolidacji całego narodu. Polityka amerykańska opierała się na dwóch odmiennych systemach, które były doskonale ze sobą sharmonizowane. Były to mechanizmy identyfikacji immanentnej i transcendentalnej „tutaj teraz bycia” człowieka jednopojawieniowego z kulturą „nie tutaj teraz bycia” człowieka wielopojawieniowego. W rezultacie napływ emigrantów z Europy miał stać się korzystnym początkiem mutacji konstytutywnej w kulturze człowieka wielopojawieniowego. Jednak przyczyniło się to do tego, że kultura człowieka jednopojawieniowego wywodząca się a anglosaskiej kultury Amerykanów, zaczęła podlegać żywiołowej ekspansji kultury innych tradycyjnych narodów europejskich. W niedługim czasie nastąpił też okres wpływów odwrotnych kultury amerykańskiej na kulturę europejska, a źródłem tej ekspansji była nowoczesna technika i nastawienie na teraźniejszość. J. Bańka wyraża pogląd iż „Recentywizm amerykański jest globalistyczny, jednak daje pierwszeństwo faktom ludzkim, wyżej ceni fakty ludzkie, niż te które stały się zjawiskami samymi dla siebie. To jest jego siła. Ale z drugiej strony globalizm amerykański natrafił w kulturze europejskiej na granice ekspansji” [Pod redakcją Józefa Bańki: Wartości i ich funkcje w kształtowaniu cywilizacji globalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004r., s.13]
Obecny w kulturze amerykańskiej mechanizm identyfikacji kulturowej przekazuje jednostkową wartość na istniejące aktualnie społeczeństwo i zamienia ją od tego czasu na twór wyobraźni o przyszłości, dlatego że w obecnych czasach Ameryka nie ma pomysłu na swoją teraźniejszość.
Narody Europy chcący budować jedność muszą się pozbyć ciężaru historii na przykład poprzez spisanie protokołu rozbieżności,. Jeśli chcą one budować wspólna teraźniejszość, muszą koncentrować się wokół wspólnego momenty recentywistycznego.
J. Bańka mówi, iż „Przyszłość i teraźniejszość skazane są na to, by w życiu Europejczyka nieustannie przeczyć się wzajemnie jeśli chodzi o bycie, a zarazem wzajemnie schlebiać pod względem możliwości. To schlebianie przez niektórych nazwane nadzieją, uwypukla tragiczna sytuację człowieka, ponieważ przyszłość będąca nicością to właśnie owe puste „miejsca” bytu, których nigdy nikt nie zajmie” [J. Bańka: Eurorecentywizm czyli droga Europy do wspólnotowej teraźniejszości narodów, cyt. wyd., s.117]
Europa znalazła drogę do teraźniejszości w ten sposób, iż odchodzi ona od historii narodowej i zmierza do wspólnoty narodów Zdaniem J. Bańki Europa chce być sama, nie chcą jednak być same narody ją zamieszkujące. W dzisiejszych czasach trudno jest przewidzieć dokąd zmierza cywilizacja europejska. Oprócz tego, że nadal idzie drogą postępu tak naprawdę zmierza w nieznane.
Cywilizacja europejska, która przeszła przez etapy cywilizacji diatymicznej oraz diafronicznej a obecnie wchodzi w etap cywilizacji eutyfronicznej, nadal pozostaje cywilizacja diatymiczną, czyli cywilizacja strachu. W związku z tym musi wytyczyć sobie nowy cel oraz nowa drogę, gdyż niedługo może się okazać, że pojęcie „człowiek narodowy” nie będzie miało już żadnego znaczenia. Józef Bańka wyraża optymizm i mówi, iż „Cywilizacja eutyfroniczna, cywilizacja antynomii rozumu i godności, budzi nadzieję, że zwycięży alternatywa godności ogólnoludzkiej. Ale coraz wyraźniej okazuje się, że to nie jest nadzieja, lecz wiara we wspólnotową teraźniejszość narodów.” [tamże, s.153]
Wiele gotowych prac z zakresu kulturoznawstwa znajdziecie w serwisie gotowe prace z kulturoznawstwa. Różnorodne tematy prac - doskonała inspiracja do napisania własnej pracy.